12.06.2024 | Czytano: 1197

EURO tuż, tuż...

Po raz siedemnasty rozpoczną się mistrzostwa Europy w piłce nożnej. Kibice kojarzą i znają zwycięzców, ale finalistów i drużyny z drugich miejsc już niekoniecznie.


 
Warto w pigułce przybliżyć szesnaście finałów czempionatu Starego Kontynentu.
 
I.  Francja – 6-10 lipca 1960 – mistrz ZSRR
 
Turniej nie wzbudził wielkiego zainteresowania. Z 29 członków UEFA, tylko 17 przystąpiło do eliminacji. Zabrakło Anglii, RFN, Włoch. W Paryżu i Marsylii o miano pierwszego mistrza kontynentu zagrały cztery drużyny. Rozegrano cztery mecze, zdobyto w nich 17 goli. Tytułem króla strzelców musiało się podzielić pięciu piłkarzy, którzy dwa razy pokonywali bramkarzy przeciwników. Byli to: Milan Galic (Jugosławia), Francois Heutte (Francja), Walentin Iwanow (ZSRR), Drażan Jerkovic (Jugosławai i Wiktor Poniedielnik (ZSRR).
 
W finale zmierzyły się ekipy ZSRR i Jugosławii, Zwycięstwo 2:1  po dogrywce odnieśli piłkarze reprezentujący ZSRR. Gwiazdą turnieju był bramkarz zwycięskiej ekipy Lew Jaszyn, nazywany „Czarną Panterą”, bo zawsze zakładał strój w tym kolorze. Jeden z najlepszych bramkarzy w historii futbolu. Trzecie miejsce wywalczyła Czechosłowacja po pokonaniu gospodarzy imprezy 2:0, która w półfinale uległa ZSRR 0:3. W drugim półfinale padło aż dziewięć goli, w którym Jugosławia wygrała 5:4 z Francją.
 
II.  Hiszpania – 17-21 czerwca 1964 – mistrz Hiszpania
 
Ponownie zagrały tylko cztery ekipy, z których najlepsza okazała się Hiszpania. Gospodarze w finale ograli ZSRR 2:1, a wszystkie gole padły po błędach bramkarza Lwa Jaszyna  Trzecie miejsce wywalczyły Węgry, pokonując Danię 3:1 po dogrywce. Gwiazdą turnieju został Amancio Amaro. Trzech piłkarzy zasiadło na tronie najlepszych strzelców – Ferenc Bene i Dezso Novak (Węgry) oraz Hiszpan Jesus Maria Pereda – wszyscy zdobyli po dwa gole. 
 
III.  Włochy – 5-10 czerwca 1968 – mistrz Włochy
 
To był niezwykły turniej z punktu widzenia dzisiejszego kibica. Reprezentacja ZSRR w turnieju finałowym nie zdobyła bramki, a mistrzowie świata Anglicy odpadli w półfinale. O awansie Włoch do finału zadecydowało… losowanie, a o złotym medalu – dodatkowy, powtórzony mecz. W pierwszym spotkaniu Włochy zremisowały 1:1 z Jugosławią i dogrywka nie przyczyniła się do wyłonienia zwycięzcy. Zamiast rzutów karnych w regulaminie był zapis o dodatkowym meczu, który odbył się dwa dni później. W Rzymie Włosi wygrali 2:0 po golach jeszcze w pierwszej części meczu, ale najlepsze wrażenie pozostawiła po sobie reprezentacja Jugosławii. Najlepszym strzelcem został gracz Jugosławii -  Dragan Drażic z dwoma bramkami i złotym butem. Trzecie miejsce dla Anglii po wygranej 2:0 z ZSRR. Gwiazda turnieju – Luigi Riva (Włochy)
 
IV Belgia – 14-18 czerwca 1972 – mistrz RFN
 
Triumf Republiki Federalnej Niemiec, która w półfinale pokonała Belgię i w finale zmierzyła się w ZSRR. Wielki kunszt pokazał nie kto inny, jak sam Gerd Muller. Dwa gole w półfinale i dwa gole w finale legendy Bayernu Monachium przyczyniły się do triumfu. On sam wywalczył z czterema trafieniami koronę strzelców. RFN w finał wygrała 3:0, a trzecie miejsce przypadło Belgom po zwycięstwie 2:1 nad Węgrami.
 
V. Jugosławia – 16-20 czerwca 1976 – mistrz Czechosłowacja
 
Był to ostatni turniej, w którym uczestniczyły tylko cztery drużyny i ostatni do którego gospodarze musieli się kwalifikować. Jugosławii udało się to po wyeliminowaniu Walii. Rewelacją była Czechosłowacja. Nikt nie wierzył, że drużyna odniesie sukces, w gronie mistrzów świata i Europy. Niemcy (RFN) przyjechali na turniej jako aktualni mistrzowie świata z 1974 roku i obrońcy tytułu mistrzów Europy, Holendrzy byli wicemistrzami świata, a Jugosławia znalazła się na mundialu 1974 w czołowej ósemce. Tymczasem zespół narodowy Czechosłowacji do poprzednich mistrzostw świata i Europy nawet się nie zakwalifikował. Nasi południowi sąsiedzi do finału dotarli po zwycięstwie 3:1 nad Holandią w dogrywce. Ich rywalem była RFN, która w półfinale okazała się lepsza od Jugosławii (4:2).  W finale w regulaminowym czasie gry padł remis 2:2, rezultatu nie zmieniła dogrywka i o tytule decydować musiał konkurs rzutów karnych. W nim lepsi okazali się nasi południowi sąsiedzi, a decydującą „jedenastkę” wykorzystał Antonin Panenka, największa gwiazda ówczesnej Czechosłowacji. Słynął z efektownego wykonywania rzutów wolnych i karnych. We wspomnianym finale zmylił niemieckiego bramkarza długim rozbiegiem sugerującym mocne uderzenie, po czym lekko podciął piłkę do góry, a ta lobem wpadła w sam środek bramki, w której lewym rogu leżał już bezradny bramkarz. To kopnięcie piłki zostało na długo zapamiętane i nazywane nazwiskiem czeskiego piłkarza. Dzisiejsi naśladowcy nazywają je „podcinką”. Trzecie miejsce wywalczyła ekipa Holandii, wygrywając 4:2 po dogrywce z Jugosławią. Najlepszym strzelcem został Dieter Muller (RFN), zdobywca czterech goli.
 
 
VI.  Włochy – 11-22 czerwca 1980 – mistrz RFN
 
Pierwsze ME z oficjalną maskotką. Był nią Pinokio. Pojawili się też pierwsi oficjalni sponsorzy. Był to też pierwszy turniej z ośmioma zespołami w fazie finałowej. Jedynym debiutantem była Grecja. Zespół RFN został przebudowany po nieudanych dla nich  MŚ w 78 roku. Nowy trener Jupp Derwall, który zastąpił Helmuta Schoena. W składzie nie brakowało jednak świetnych piłkarzy – Rummenigge, Allofs, Stielike Schumacher czy młody Matthaus. W finale RFN zagrało z Belgią i o triumfie naszych zachodnich sąsiadów przesądziła forma strzelecka Horsta Hrubescha i jego dwa gole (wynik 2:1). Najlepszym strzelcem został Klaus Allofs, zdobywca 3 bramek. Na gwiazdę wybrano Horsta Hrubescha (RFN). By zdobyć trzeci miejsce nie wystraszyła dogrywka po remisie w regulaminowym czasie 1:1 Włochów z Czechosłowacją, a dopiero 17 seria karnych! O jedno trafienie lepsi byli nasi południowi sąsiedzi (9:8)
 
VII. Francja – 12-27 czerwca 1984 – mistrz Francja
 
Nowością finałowego turnieju było wprowadzenie trójek sędziowskich z tego samego kraju. Po raz pierwszy nie rozegrano też meczu o trzecie miejsce, więc brązowymi medalistami zostawały dwie drużyny – Portugalia i Dania.  To był turniej jednego aktora, a raczej gwiazdora. Był nim Francuz Michel Platini. Został on królem strzelców, zdobył dziewięć bramek i poprowadził “Trójkolorowych” do mistrzostwa. W paryskim finale Francja pokonała 2:0 Hiszpanię, wcześniej w grupie wygrywając wszystkie trzy mecze i tracąc zaledwie dwie bramki. Organizatorzy przygotowali 20 kompletów medali dla piłkarzy, ale o trenerach nikt nie pomyślał i selekcjoner Francji Michel Hidalgo nie otrzymał złotego krążka. 
 
VIII.  RFN – 10-25 czerwca 1988 – mistrz Holandia
 
Aż dziewięć państw chciało zorganizować turniej finałowy, ale ostatecznie mecze odbyły się w RFN. Finał rozegrano na stadionie w Monachium. Pierwszy i ostatni (jak na razie) tytuł zdobyła Holandia, która w półfinale pokonała RFN 2:1, a w finale ZSRR 2:0. W składzie “Oranje” nie brakowało talentów i piłkarskich diamentów. Van Basten, Gullit, Rijkaard, bracia Koeman i kilku innych wirtuozów futbolu dało popis wspaniałej gry. Marco van Basten został królem strzelców z pięcioma trafieniami. Pokonani w półfinałach RFN i Włochy z brązowymi medalami.
 
 IX.  Szwecja – 10-26 czerwca 1992 – mistrz Dania
 
Był to ostatni turniej EURO, w którym uczestniczyło osiem drużyn, od następnego turnieju liczba uczestników została powiększona do 16. Ta zmiana organizacyjna została poniekąd wymuszona zmianami polityczno-geograficznymi w Europie. Euro 1992 było bowiem pierwszym turniejem o mistrzostwo Starego Kontynentu po tym, jak zbankrutował i upadł system komunistyczny. To pociągnęło za sobą wiele zmian na mapie Europy, powstały nowe państwa, niektóre się połączyły, inne rozdzieliły. Po raz pierwszy na piłkarskim Euro wystąpiła reprezentacja zjednoczonych Niemiec, a drużyna Związku Radzieckiego zmieniła nazwę na Wspólnotę Niepodległych Państw. Najbardziej brzemienne w skutki sportowe było jednak to, co stało się z Jugosławią. Wobec wojny domowej, która trwała w tym państwie, Organizacja Narodów Zjednoczonych wykluczyła reprezentację Jugosławii między innymi z turnieju finałowego Euro 1992. A to otworzyło drogę do jednej z największych sensacji w historii piłkarskich mistrzostw Europy. Miejsce Jugosławii zajęła Dania i okazała się rewelacją turnieju, która o starcie dowiedziała się 10 dni przed imprezą.  Awans do półfinału dało Duńczykom wymęczone zwycięstwo 2:1 z Francją. Ale na tym ich kariera miała się zakończyć, bo trafili na Holendrów – obrońców mistrzowskiego tytułu. Tymczasem w półfinale padł remis 2:2 i o awansie decydował konkurs rzutów karnych. W nim zawiódł najlepszy strzelec „Pomarańczowych” Marco Van Basten, który nie zdołał pokonać stojącego w bramce Danii Petera Schmeichela i sensacja stała się faktem. W finale ówczesnego bramkarza Manchesteru United, nie pokonali także Niemcy i Dania po zwycięstwie 2:0 została mistrzem Europy. Gwiazda został Peter Schmeichel, a tytułem króla strzelców podzieliło się czterech piłkarzy – Denis Bergkamp (Holandia), Tom as Brolin (Szwecja), Henrik Larsen (Dania) i Karl Heinz Riedle (Niemcy).
 
X. Anglia – 8-30 czerwca 1996 – mistrz Niemcy
 
Po raz pierwszy na turnieju zagrało 16 drużyn, a w finale nasi zachodni sąsiedzi trafili na prawdziwą rewelację turnieju, czyli Czechów. Nasi południowi sąsiedzi mieli wówczas bardzo utalentowane pokolenie i zgrany zespół. Niemcy mieli jednak jeszcze lepszych piłkarzy, wielu doświadczonych graczy z silnych europejskich klubów. Obie reprezentacje spotkały się już w meczu fazy grupowej, który Niemcy wygrali 2:0. W wielkim finale już tak łatwo nie było. Czesi prowadzili w drugiej połowie, ale Niemcy doprowadziły do dogrywki. W niej obowiązywała zasada tzw. złotego gola, czyli jedno trafienie oznaczało koniec meczu. Dogrywka trwała 5 minut. Oliver Bierhoff pokonał Petra Koubę i Niemcy (2:1) mogli cieszyć się z pierwszego mistrzostwa  Europy po zjednoczeniu kraju. Medale brązowe przypadły Francji i Anglii. Królem strzelców został Alan Shearer (Anglia) z pięcioma trafieniami, zaś gwiazdą Matthias Sammer (Niemcy). 
 
XI.  Belgia i Holandia – 10.6-2.7. 2000 – mistrz Francja
 
Francja -  Włochy  to  finał. Był to niezwykle zacięty mecz. Droga do finału też nie była usłana różami, bo Włosi awansowali po rzutach karnych z Holandią (0:0, karne 3:1), a Francuzi po dogrywce z Portugalią (2:1). W finale o włos od złota byli Włosi, którzy prowadzili 1:0, ale w czwartej minucie doliczonego czasu Francuzi wyrównali. W dogrywce to „Trójkolorowi” zadali decydujący cios, a zadał go David Trezeguet. Koroną strzelców podzieli się  Patrick Kluivert (Holandia) i Savo Milosevic (Jugosławia). Ten pierwszym mógł sam założyć koronę, ale w półfinale przestrzelił jedenastkę. Zaś gwiazdą turnieju jednomyślnie okrzyknięto Francuza Zinedine Zidana.
 
XII.  Portugalia – 12.6 – 4.7. 2004 – mistrz Grecja
 
Jak na razie największa sensacja w historii futbolu i sportu. Nikt nie postawiłby na Greków nawet złamanego centa. Tymczasem piłkarze z Hellady zadziwili świat. Grecy rozpoczęli od mocnego uderzenia, już w meczu otwarcia pokonując faworyzowanych gospodarzy 2:1. Potem  zremisowali 1:1 z Hiszpanią i przegrali 1:2 z Rosją, z ledwością awansowali do fazy pucharowej. Z trudem pokonywali także kolejne przeszkody, włącznie do  finału. Za każdym razem wygrywali 1:0. W ćwierćfinale z Francją, w półfinale z Czechami (po dogrywce) i w finale ponownie z Portugalią. Nie były to piękne zwycięstwa, a od oglądania greckiej drużyny w akcji mogły rozboleć oczy. Okazało się, że trener Otto Rehhagel dokonał niezwykłej sztuki. Potrafił przekonać piłkarzy do żelaznej dyscypliny taktycznej, a dopracowana do perfekcji gra obronna i stałe fragmenty gry okazały się wystarczającego do tego, aby zdobyć złote medale. Gwiazdą został Theodoros Zagorakis (Grecja), a królem strzelców Milan Baros (Czechy) z pięcioma golami na koncie.
 
XIII. Austria i Szwajcaria – 7-29 czerwca 2008 – mistrz Hiszpania
 
Mistrzostwa rozgrywane w Austrii i Szwajcarii były narodzinami złotej drużyny Hiszpanii. Drużyna ta  pokazała nowy styl, kompletną dominację, kontrolę nad meczem i piłką. Rywale byli bezradni. W finale opór stawiali Niemcy, ale jedynego gola strzelili Hiszpanie i po 44 latach (!) ponownie zdobyli złote medale. W półfinale triumfatorzy ograli Rosję 3:0, a Niemcy pokonali  nie bez trudu Turcję 3:2. Królem strzelców został gracz zwycięskiej drużyny David Villa (4 gole), który z powodu kontuzji nie zagrał w finale. Gwiazdą UEFA wybrała jego kolegę z drużyny Xavi Hernandeza.
 
XIV. Polska i Ukraina – 8.6 – 1.7. 2012 – mistrz Hiszpania
 
Hiszpania miała na swoim koncie złoto ME i złoto MŚ 2010, a kolejne Euro było zwieńczeniem kilkuletniej dominacji w światowym futbolu. Gwiazdy były już starsze, ale wcale nie słabsze. Reprezentacja Hiszpanii do finału awansowała bez porażki, a w najważniejszym meczu rozbiła Włochów aż 4:0. To był pokaz siły na stadionie w Kijowie. Co prawda w półfinale triumfatorzy  pokonali Portugalię dopiero w karnych 4:2, bo w regulaminowym czasie był bezbramkowy rezultat. Włosi z kolei do finału trafili po wygranej z Niemcami 2:1. Aż sześciu piłkarzy zdobyło po trzy gole – Mario Balotelli (Włochy), Ałan Dżagojew (Rosja), Marion Gomez (Niemcy), Maruo Mandżukic (Chorwacja), Christiano Ronaldo (Portugalia) i Fernado Torres (Hiszpania). UEFA gwiazdą wybrała Andreasa Iniestę (Hiszpania).
 
XV. Francja – 10.6 -10.7. 2016 – mistrz Portugalia
 
Hegemonia Hiszpanii została przełamana przez ich sąsiada. W finale spotkały się najmocniejsze drużyny turnieju Portugalia i Francja. Ci pierwsi w półfinale pokonali Walię 2:0, drudzy Niemcy w tym samym stosunku bramkowym. Faworytem w finale byli Francuzi, ale  gol w 109 minucie Edera dał mistrzostwo Portugalii. Dla tego kraju  był to historyczny sukces. Królem strzelców z sześcioma trafieniami został Francuz Antoine Griezmann.
 
XVI.  10 państw organizatorów -   11.6.-11.7.2021 – mistrz Włochy
 
Po raz pierwszy termin rozegrania Euro został przesunięty aż o rok. Pierwotnie turniej miał się odbyć w dniach 12 czerwca – 12 lipca 2020, ale ze względu na pandemię COVID-19 został przeniesiony na 2021 rok i rozpoczął się 11 czerwca, a zakończył 11 lipca. W dodatku turniej rozegrano aż w 11 miastach w 10 krajach – Wielka Brytania, Azerbejdżan Dania, Niemcy, Węgry, Włochy, Holandia, Rumunia, Rosja i Hiszpania.   Po raz pierwszy używano systemu wideo weryfikacji VAR. Był to także pierwszy w historii turniej międzynarodowy, w którym każda drużyna mogła w trakcie meczu dokonać pięciu zmian zawodników.
 
W finale  zmierzyły się reprezentacje Włoch i Anglii. Po 90 minutach i dogrywce był remis 1:1. Tytuł mistrzów Europy zdobyli Włosi, którzy wygrali 3:2 w konkursie rzutów karnych. Włosi również w półfinale wygrali karnymi 4:2 z ekipą Hiszpania ( 1:1 w regulaminowym czasie), z kolei Anglicy po dogrywce zwyciężyli Danię 2:1. Pięć goli w turnieju zdobyli: Partik Schick (Czechy) i Cristiano Ronaldo (Portugalia).
 
W drugiej części opiszemy występy biało -czerwonych w EURO.
 
Stefan Leśniowski
 

Komentarze







Tabela - IV liga

Lp Drużyna Mecze Punkty
1. Wisła II Kraków 10 28
2. Wolania Wola Rzędzińska 11 22
3. Orzeł Ryczów 9 19
4. Bocheński KS 10 18
5. Kalwarianka Kalwaria Zebrzydowska 10 18
6. LKS Jawiszowice 10 17
7. Beskid Andrychów 11 17
8. Barciczanka Barcice 11 17
9. Limanovia Limanowa 11 16
10. Watra Białka Tatrzańska 11 16
11. Dalin Myślenice 10 15
12. Lubań Maniowy 11 15
13. Bruk-Bet Termalica II Nieciecza 10 14
14. Glinik Gorlice 10 12
15. Wierchy Rabka Zdrój 10 9
16. Poprad Muszyna 9 8
17. MKS Trzebinia 10 6
18. Unia Oświęcim 11 4
19. Niwa Nowa Wieś 11 1
zobacz wszystkie tabele

Terminarz

zobacz więcej
reklama